Vücutta Harcanan Enerjinin Ölçülmesi

VÜCUTTA ENERJİ HARCAMASI Vücut çalışması, fiziksel hareketler ve yaşamın sürdürülmesiyle ilgili her olay enerji gerektirir. Hücrelerde yapım ve yıkım tepkimeleri enerji değişimi ile ilgilidir .Besin öğelerindeki saklı enerji kimyasal tepkimelerle açığa çıkar ve yük­sek enerji kaynağı olan ATP (Adenozin Tri Fosfat) şekline dönüşür. ATP, kimyasal tepkimelerin yürümesi ve kas hareketi için kullanılır. Besin öğelerinin ok­sitlenmesi sonucu serbest duruma geçen enerjinin yan ürünü olarak vücut içitt gereken ısı oluşur. Vücutta harcanan' enerjinin yan ürünü olarak oluşan ısı miktarı ölçülerek,, belli bir sürede ve durumda harcanan enerji miktarı bulunabilir.
Vücutta harca­nan enerji miktarı iki yöntemle ölçülür:
1. Dolaysız (Direkt) Kalorimetre Yöntemi: İnsanın içine sığabileceği büyük­lükte bir kalorimetrede, vücutta oluşan ısı enerjisi ölçülür. Bu, vücutta üretilen? ısı enerjisinin doğrudan ölçülmesi ilkesine dayanan bir yöntemdir. Zor, zaman alıcı ve pahalı bir yöntem olduğundan pek kullanılmaz. 2. Dolaylı (İndirekt) Kalorimetre Yöntemi: Besin öğelerinin oksitlenmesi için kullanılan oksijen miktarı ile oksitlenme sonucu oluşan karbondioksit mik­tarı, ısı şeklinde açığa çıkan enerji ile doğrudan ilişkilidir. Bu ilişkiden yararla­narak vücutta oluşan enerji miktarı bulunur. Kullanılan oksijen ile oluşan kar­bondioksit miktarı ölçülerek, vücutta oluşan enerji miktarı hesaplanır. Yalnız ok­sijen miktarı ölçülerek de enerji harcaması bulunabilir. Bu yönteme "dolaylı ka­lorimetre" denir. Bu yöntem, uygulaması basit olduğundan yaygın olarak kulla­nılır. Solunan oksijen miktarı, özel solunum aracı kullanılarak ölçülür ve buna gö­re belirli sürede ve durumda enerji harcaması hesaplanır. Aynı miktarda enerji üretiminde harcanan oksijen miktarı, karbonhidrat, yağ ve proteinlere göre deği­şiklik gösterir. Bir litre oksijen harcandığında oluşan enerji miktarları şöyle bu­lunmuştur : Karbonhidratlardan : 5.047 kalori Yağlardan : 4.686 kalori Proteinlerden : 4.600 kalori Karışık diyetten, : 4.825 kalori Bireyin belirli süre ve durumda kullandığı oksijen miktarı solunum aracı ile-litre olarak ölçülüp 4.825 ile çarpılırsa harcadığı enerji miktarı bulunur. Vücutta oluşan enerji; büyüme, hücredeki yapım ve yıkım olayları, organ­ların çalışması, gereksiz ve zararlı maddelerin dışarı atılması, vücut sıcaklığıma korunması, günlük hareketler ve çalışmalar için kullanılır. Enerjinin bu kullanıl­ma şekilleri üç ana grupta incelenebilir:

1.    Bazal metabolizma,
2.    Fiziksel hareketler ve çalışma,
3.   Besin öğelerinin ısısal etkisi (termik etki, S.D.A).

Yorum Yaz