SAĞLIK BİLGİLERİ

Marijuana Nedir ve Marijuananın Tehlikeleri Nelerdir.?

Mon, 03 Aug 2009 01:41:00 +0300

Marijuanadan eroine başlıklı bir makale yazdığınızda kızım ateş püskürdü. Kendisi o sırada arkadaşları ile marijuana içmekteydi ve bu işin eni de, boyu da bu kadarla kalacak diye ısrar ediyordu. Kendisinin şimdi kararlı bir eroinci olduğunu size üzülerek bildiriyorum. Başka çocukların ve annelerle babaların bu ıztıraptan kurtulmalarının bir yolu yok mudur?

En güncel sorunlardan biri, marijuananın tehlikeleri ile ilgili cahillikleri kırabilmektir. Bu gibi yanlış görüşlerin, özellikle gençler arasında, nasıl gerçekmiş gibi gözüküp geliştikleri, şaşılacak şeydir. Belki marijuana üzerindeki yeni bilgiler, onların direnmesini kırıp akıllarını başlarına getirebilir. Kalifornia'da bir üniversite profesörü, bir zamanlar, marijuananın yasallaştırılması gerektiğine inanıyordu.

Son beş yıldır beş yüz öğrenci üzerindeki incelemelerinden sonra, şimdi ters yüz etmiş durumdadır. Kendisi, altı aydan bir yıla kadar, günde bir kez marijuana kullananların beyinlerinde müzmin değişiklikler geliştiğini buldu. Bundan başka, marijuana tiryakisinin yargılarındaki bozukluklar onu, daha zararlı tutkunluklara karşı daha dirençsiz kılar. Anne ve babalar deneyimlerden ders almalı ve çocuklarının marijuanayı «denemek» yollu yanlış muhakemelerine kanmamalıdırlar.

Çocuklarının ilaç kullandığından kuşkulandıkları an, bu alışkanlığı durdurmak için bir dakika bile geçirmemelidirler. Anneler ve babalar çok kez, çocuklarının tutkunluğuna karşı savaşı, gerçeği bilmezlikten gelerek yitirirler. Bunu açığa dökerek ise, doktorlarının, bir ruh doktorunun ve eğitimcilerin yardımı ile, gençliğin bu salgın hastalığını gö.. ( devamı )

Genç Bir Kimsenin Eroin Almakta Olduğu, Testlerle Anlaşılabilir mi?

Mon, 03 Aug 2009 01:05:00 +0300

Genç bir kimsenin eroin almakta olduğu, kimyasal testlerle anlaşılabilir mi?

Uyuşturuculara alışmış olanlar, ilaçlan satın alma becerilerinde ve zerketme yöntemlerinde o denli başarılıdırlar ki, kolayca fark edilemezler.
Kollardar ki iğne izleri durumu belli ederse de, gizlemenin yollarını bulurlar. İdrarda morfinin aranması için birçok test vardır.

Bunların bazıları çabuk sonuç verir ve güvenilirdir, bazıları ise zaman alır. Son olarak geliştirilen yeni bir yöntemle, idrarda morfin izlerinin hemen saptanabildiği bildirilmektedir.

Böyle çabuk ve olumlu sonuç veren testlerle, düzenli aralıklarla idrar muayenelerini zorunlu kılacak yasal düzenlemeler umut edilebilir. Uyuşturucu alışkanlığının kontrolü ancak erken fark edilmeyle mümkündür. Ama bu, kuşkusuz, önleme için yapılacak eğitim programlarının geliştirilmesinden sonra ikinci sırayı alır... ( devamı )

Vücut Sıvılarının Asit-Baz Dengesi (Nötürlük Düzeni)

Mon, 30 Mar 2009 17:40:00 +0300

Yaşamsal olayların normal sürmesi için, vücut sıvılarının asit-baz dengesinin korunması gerekir. Bir çözeltiye hidrojen iyonları veren maddeye asit, hidrojen iyonlarmı alarak bağlayan maddeye de baz (alkali) denir. Bir çözeltide hidrojen iyonları (H+) arttıkça asitlik artar, hidroksil (OH—) iyonları çoğaldıkça da bazhk artar. Asit ve baz özelliğinin derecesini anlatmak için pH denilen bir ölçü kullanılır. pH ölçüsü 0-14 arasında değişir Şekilden de anlaşılacağı gibi, pH değeri küçüldükçe asitlik derecesi artar (H+ çoğalır), bazhk özelliği azalır (OH— azalır). Çözeltide H+ ve OH~ iyonları aynı oranda bulunursa, o çözelti nötürdür ve pH derecesi 7'dir. pH: 7 üzerindeki değerler baz özelliğini gösterir ve değer 14'e yaklaştıkça bazhk özelliği kuvvetlenir, pH: 7 altındaki değerler asit özelliğini gösterir. Değer küçüldükçe asitlik derecesi kuvvetlenir. Hücre içi sıvısının pH derecesi 7.0 dolayındadır. Kanın pH derecesi ise ortalama 7.35 - 7.50 arasında değişir. Yaşamla ilgili olaylar ancak bu pH derecelerinde yeterli hızda sürdürülebilir. Normalden düşük ya da yüksek pH derecesinde vücut çalışmasında bozukluklar başlar ve önemli değişiklikler tehlikeli olur. Yaşamla bağdaşan alt ve üst sınır pH = 6.9 - 7.8'dir. Bazı vücut sıvılarının pH değerleri, kanın pH derecesinin altında veya üzerindedir. Örneğin, mide özsuyunun pH'sı 3.0 dolayında, pankreas özsuyunun pH'sı ise 7.5 - 8.0 arasındadır. Yaşamla bağdaşan pH değerinin korunmasını sağlayan, birbiriyle bağıntılı ve tamamlayıcı sistemler bulunur. Solunum ve boşaltım sistemi, vücutta oluşan ve besinlerle alman çeşitli maddeler nötürlük düzeninin sürmesinde görev alır. Örneğin, metabolizma sonucu oluşan karbondioksit karbonik asite, bu da bikarbonata çevrilir. Solunum sistemi normal çalıştığında akciğerlerden CO2 atımı düzenlidir, karbonik asit ve bikarbonat dengeli olarak oluşur. Bu denge bozulmaya başlayınca, başka sistemler işe karışır ve vücut kendini korumaya çalışır. Böylece, solunum sist.. ( devamı )

Vücut Sıvıları İle Elektrolitlerin Hormonlarla ve Böbreklerle Dengelenmesi

Mon, 30 Mar 2009 17:36:00 +0300

Hücre içi sıvısına göre, hücre dışı sıvısının elektrolit yoğunluğu ve geçişme basıncı artınca, hipotalamustaki özel alıcı hücreler (osmoreseptörler) uyarılır. Uyarılan bu duyarlı hücreler de hipofiz bezini uyarır ve onun antidiuretik hormonu (ADH) salgılamasını sağlar. Bu hormon, böbreklerden su ve elektrolitlerin atılmasını dsnetler. Salgılanan ADH, böbrekler yoluyla su atımını azaltır. Bu, böbreklere süzülen suyun geri emilmesininin artması, vücutta tutulan suyun çoğalması, oluşan idrarın azalması anlamım taşır. Ayrıca, hipotalamus'taki özel alıcıların uya-nhnasıyla susuzluk duygusu belirir ve dışardan su alınmasını sağlar. Böylece, hücre dışı sıvısının yoğunluğu ve geçişme basıncı normale inerek dengelenmiş olur. Hücre dışı sıvısının elektrolit yoğunluğu ve geçişme basıncı düşünce, aynı sistemin tersine işlemesiyle normale çıkar. Bu durumda, ADH oluşumu azalır, böbrekler yoluyla idrarla dışarı su atımı çoğalır. Vücut sıvılarındaki elektrolitlerin böbrekler yoluyla denetlenmesinde adosteron hormonu önemli rol oynar. Aldosteron, böbreküstü bezi tarafından salgılanan, su ve elektrolit dengesinde etkinlik gösteren bir hormondur. Bu hormon, vücut sıvılarındaki sodyum ve potasyum yoğunluğunun böbrekler yoluyla düzenlenmesini sağlar. Hücre dışı sıvısının geçişme basıncının yükselmesi elektrolit yoğunluğunun da artması demektir. Bu durumda böbreküstü bezinden aldosteron salgılanması azalır ya da durur. Bunun sonucu olarak böbreklerden idrarla elektrolit atımı faz-lalaşır ve geçişme basına dengelenir. Elektrolit yoğunluğunun azalması sonucu, geçişme basıncının düşmesi durumunda ise, böbreküstü bezi uyanlarak aldostron salgısı artar. Aldosteronun etkisiyle böbreklerden elektrolit atımı azalır. Sonuçta elektrolit yoğunluğu ve geçişme basınca normale çıkar. Aldosteron vücut sıvılarını normal hacimde tutmada da etkilidir. Hücre dışı sıvı hacmi azalmca, hacimle ilgili alıcı hücrelerin ve böbreküstü bezinin uyarılması sonucu aldosteron salgısı artar. Bu da böbrek.. ( devamı )

Vücut Sıvıları ve Elektrolit Dengesi

Mon, 30 Mar 2009 17:33:00 +0300

Vücut Sıvıları ve Elektrolit Dengesi Hücre zarı, suyun ve bazı maddelerin geçmesine uygun yapıdadır. Hücre zarı, gerekli olan maddeleri ve gerektiği miktarda geçirir. Her maddeyi geçirmez, seçerek geçirir. Hücre içi sıvısı ile hücre dışı sıvısı ve bunların içindeki elektrolitler dengededir. Vücuda, değişik miktarlarda su alınmasına ve çok çeşitli maddeler girmesine karşın; vücut sıvılarının bileşimi, hacmi ve hücre zarından geçişme basıncı (osmotik basınç) önemli bir farklılık göstermez, dengede tutulur. Bileşim, hacim ve zardan geçişme basıncı (osmotik basınç) yönünden dengenin korunmasında, böbrekler, hormonlar önemli rol oynar. Denge., düzeltilemiyecek derecede bozulursa hayat tehlikeye girer. Geçişme basıncı (Osmotik basınç), suda erimiş maddelerin molekül ve iyonlarının geçirgen zara uyguladığı basınçtır; hücre içi ve dışındaki sıvının zardan giriş - çıkışını düzenleyen ve dengeleyen bir güçtür. Bu basınç, eriyik içindeki molekül ve iyon sayısına bağlıdır. Bir eriyiğin geçişme basıncım belirleyen etken, eriyen maddenin ağırlığı ya da büyüklüğü değil, parçacıkların toplam sayısıdır. Vücut sıvılarındaki elektrolitlerin yoğunluğu çoğaldıkça geçişme basıncı da artar. Vücut sıvılarının ve elektrolitlerinin dengelenmesinde plazma çok etkindir. Plazma hacminde, elektrolit yoğunluğu ve geçişme başmandaki küçük değişmeler, öteki sıvı bölümlerine yansır. Plazma ve öteki hücre dışı su bölümlerinin elektrolit yoğunluğu, hacmi ve geçişme basıncı, birbiriyle ilişkili olarak çeşitli sistem-lerce ayrı ayrı denetlenir. Elektrolit yoğunluğa, hacim ve geçişme başmandaki değişmeleri farkederek uyarılan özel hücreler bulunur. Örneğin, beynin hipotala-mus bölümünde, bu değişiklikleri farkederek uyarılan özel alıcı hücreler (osmore-septör) vardır. Böbreklerde de, plazmadaki sodyum değişimini farkederek uyarılan alıcı özel hücreler bulunur. Dengenin bozulması ile uyarılan bu ve başka alıcılar öteki sistemleri uyarır. Bunların sonucunda duruma göre, böbrekler yoluyla bazı ma.. ( devamı )

Günlük Toplam Enerji İhtiyacının Hesaplanması ve Enerji İhtiyacının Karşılanması

Mon, 30 Mar 2009 17:19:00 +0300

Günlük Toplam Enerji İhtiyacının Hesaplanması Günlük enerji ihtiyacı; bireyin yaşına, çalışma şekline ve süresine, işdışı etkinliklerine, vücut ağırlığına ve öteki özelliklerine göre değişir. Enerji ihtiyacını hesaplamak için, örnek olarak alman erkek ve kadın için verilen değerlerden yararlanılır. Enerji ihtiyacını hesaplamada, bireyin hangi özellikleri örnek kadın ve erkeğinkinden değişikse ona göre ayarlama yapılır. 1. İş ve Uğraşa Göre: Tablo 6-5'te görüldüğü gibi, örnek erkek ve kadın,, günün 8 saatini uykuda veya yatakta, 8 saatini orta derecede işte, 8 saatini de iş dışmda uğraşla geçirmektedir. Daha hafif ya da ağır iş ve uğraşlarla enerji harcaması da belirlenmiştir. Çeşitli derecelerdeki çalışmada, dakikada ve vücut ağırlığının kilosu başına enerji harcaması da hesaplanmıştır. Bu değerler kullanılarak, değişik işlerde çalışan bir yetişkinin ortalama enerji ihtiyacı bulunabilir. Örneğin, 30 yaşında, 70 kg. ağırlığında, 175 cm. boyunda bir erkek işçi, günde 6 saat odunculuk yapıyor, 4 saat bahçe işlerinde çalışıyor, 6 saat oturuyor, dinleniyor ve kişisel işlerle uğraşıyor ve 8 saat uyuyorsa, günlük enerji ihtiyacı şöyle hesaplanabilir: a. Odunculuk ağır işler grubuna girer. Ağır işler için, erkeklerin enerji harcaması dakikada 5.0 kaloridir (Tablo 6-5'ten). 6 X 60 X 5.0 = 1800 kalori (7,5 MJ) = ösaatlik enerji harcaması. b. Bahçe işlerinde çalışma orta derecedeki işler grubuna girer. Orta işler için enerji harcaması dakikada 3.0 kaloridir (Tablo 6-5'en). 4X 60X 3.0 = 720 kalori (3.0 MJ) = 4 saatlik enerji harcaması. c. Oturma, dinlenme ve kişisel işler hafif işler ve uğraşlar grubuna girer. Bunun için erkeklerin enerji harcaması dakikada 2.3 kaloridir (Tablo 6-5'ten). 6 X 60 X 2.3 = 828 kalori (3.5 MJ) = 6 saalik enerji harcaması. d. 8 saatlik uyku sırasında ortalama enerji harcaması bulmak için 6-2-2'deki örneğe bakınız. - Vücut yüzeyi: 1.85 m*. Bazal metabolizma hızı: 36.8 kal. 1.85X36.8 = 68 kal. .. ( devamı )

Bazal Metabolizma

Tue, 10 Mar 2009 23:55:00 +0200

Bazal Metabolizma Yaşamın sürdürülmesi için hücrede oluşan tüm kimyasal değişikliklere "metabolizma*' denir. Metabolizma hücrede tüm yapım ve yıkım olaylarını kapsar. Dinlenmede (dış çalışma olmadığı zaman), hücre çalışması ve vücut sıcaklığının korunması için enerji harcanır. Tam dinlenme durumunda, organların çalışması, ■vücut sıcaklığının korunması gibi yaşamın sürdürülmesi için zorunlu enerji harcamasına "bazal metabolizma" denir. Bazal metabolizma, bilinç dışı vücut çalışmaları için ya da yalnız yaşamın •sürdürülmesi için gerekli olan en az enerjidir. Bunun için, bireyin bazal metabolizması; normal oda sıcaklığında hafif giyimli olarak sırt üstü yatmış ve uyanıkken; sindirim yönünden dinlenme durumunda (yemekten 12-14 saat sonra); korku, coşku ve dış etkilerden uzak olarak tam dinlenme durumunda ölçülür. Böylece bireyin bazal metabolizma hızı bulunur. Bazal metabolizma hızı (BHM = BMR), bireyin, saatte vücut yüzeyinin metre karesi başına harcadığı enerji miktarıdır. Bu, kısaca kalori/m2/saat olarak gösterilir. Örneğin, genç erkeklerin ba--zal metabolizma hızı (BMH) 40/kal/m2/saat; genç kadınların ise 36 kal./m2/saat -olarak bulunmuştur.

Vücutta Harcanan Enerjinin Ölçülmesi

Tue, 10 Mar 2009 23:39:00 +0200

VÜCUTTA ENERJİ HARCAMASI Vücut çalışması, fiziksel hareketler ve yaşamın sürdürülmesiyle ilgili her olay enerji gerektirir. Hücrelerde yapım ve yıkım tepkimeleri enerji değişimi ile ilgilidir .Besin öğelerindeki saklı enerji kimyasal tepkimelerle açığa çıkar ve yüksek enerji kaynağı olan ATP (Adenozin Tri Fosfat) şekline dönüşür. ATP, kimyasal tepkimelerin yürümesi ve kas hareketi için kullanılır. Besin öğelerinin oksitlenmesi sonucu serbest duruma geçen enerjinin yan ürünü olarak vücut içitt gereken ısı oluşur. Vücutta harcanan' enerjinin yan ürünü olarak oluşan ısı miktarı ölçülerek,, belli bir sürede ve durumda harcanan enerji miktarı bulunabilir.
Vücutta harcanan enerji miktarı iki yöntemle ölçülür:
1. Dolaysız (Direkt) Kalorimetre Yöntemi: İnsanın içine sığabileceği büyüklükte bir kalorimetrede, vücutta oluşan ısı enerjisi ölçülür. Bu, vücutta üretilen? ısı enerjisinin doğrudan ölçülmesi ilkesine dayanan bir yöntemdir. Zor, zaman alıcı ve pahalı bir yöntem olduğundan pek kullanılmaz. 2. Dolaylı (İndirekt) Kalorimetre Yöntemi: Besin öğelerinin oksitlenmesi için kullanılan oksijen miktarı ile oksitlenme sonucu oluşan karbondioksit miktarı, ısı şeklinde açığa çıkan enerji ile doğrudan ilişkilidir. Bu ilişkiden yararlanarak vücutta oluşan enerji miktarı bulunur. Kullanılan oksijen ile oluşan karbondioksit miktarı ölçülerek, vücutta oluşan enerji miktarı hesaplanır. Yalnız oksijen miktarı ölçülerek de enerji harcaması bulunabilir. Bu yönteme "dolaylı kalorimetre" denir. Bu yöntem, uygulaması basit olduğundan yaygın o.. ( devamı )

Besin ve Besin Öğelerinin Enerji Değeri

Sun, 22 Feb 2009 16:49:00 +0200

Besinlerin çeşidine göre, içerdikleri yağ, karbonhidrat ve protein miktarları farklılık gösterir. Bunun için, besinlerin enerji değeri, bileşimindeki besin öğelerinin çeşit ve miktarlarına göre değişir. Besinlerin verdiği enerji miktarı "bomba kalorimetre" denilen bir araçla ölçülür. Aracın özel yerine besin konur ve yakılır. Yakılan besinden üretilen ısı araçtaki suyu ısıtır. Isınan suyun sıcaklığı araçtaki termometre ile ölçülür. Kalorimetrede yakıldığında, 1 gr. yağ 9,45, karbonhidrat 4.1 - 4.2, protein ise 5.65 kalori verir. Bu besin öğeleri vücutta, kalorimetrede verdiğinden daha az enerji verir. Bunun nedeni, besinin kalorimetrede kayıp vermeden tamamen, yanması; vücutta ise kayıplar olmasıdır. Vücuda alınan besin öğelerinin çok azı sindirilemez ve emilemez. Ortalama olarak proteinlerin % 92'si, yağların % 95'i,, karbonhidratların % 97'si sindirilerek emilebilir. Kalanı ise dışkıyla atılır. Hücrelerde, karbonhidratlar ve yağlar karbondioksit ve suya okside olur, oysa proteinler ve öteki azotlu maddelerden üre, ürik asit ve kreatinin oluşur. Bunlar vücutta yanmaz ve idrarla atılır. Oysa, kalorimetrede biı kayıplar olmaz. Sindirim,emilim, dışkı ve idrarla olan kayıplar dikkate alınarak, kalorimetrede bulunan enerji değerlerinde indirim yapılarak düzeltilir. Düzeltilerek bulunan değerler, besin öğelerinin vücutta verdikleri esas enerji miktarıdır. Buna besin öğelerinin "fizyolojik enerji değeri" denir. Enerji veren maddelerin birer gramlarının oksitlenince vücuda sağladığı ortalama enerji miktarı şöyledir: Protein : 4.0 kal. = 16.8 Kj. = 0.0168 Mj. Karbonhidrat : 4.0 kal. = 16.8 Kj. = 0.0168 Mj, Yağ ;.9.0 kal. = 37.8 Kj. = 0,0378 Mj. Alkol : 7.1 kal. = 29.8 Kj. = 0,0298 Mj. Besinlerdeki karbonhidrat, yağ ve protein miktarları laboratuvarlarda özel yöntemlerle bulunur. Bulunan miktarlar enerji değerleriyle çarpılarak, belirli miktardaki besinin vereceği ortalama enerji miktarı hesaplanabilir. Sık tüke.. ( devamı )

Enerji Birimi

Sun, 22 Feb 2009 16:48:00 +0200

Beslenme biliminde ısı enerjisi birimi olarak kilokalori, kilojul ya da megajül kullanılır. Bir kilokalori: 15°C'deki bir litre damıtık suyun sıcaklığını 16°C'ye çıkarmak için harcanan ısı enerjisi miktarıdır. Kilo kalori "kg. kalori" "k. kal." ya da yalnız "kal." diye kısaltılarak da gösterilir. Bir kilokalori, "+ 4°C'deki bir litre damıtık suyun sıcaklığım 1°C yükselten ısı enerjisi miktarı" olarak da tanımlanabilir. Bir kilokalori 1000 küçük kaloridir. Beslenmede, geleneksel olarak kullanılan ısı enerjisi birimi kalori yerine,, uluslararası bir kararla, jül kullanılması uygun bulunmuştur. Bir jül: Bir kilogramlık ağırlığın bir newtonluk kuvvetle bir metre taşınması için harcanan enerji miktarıdır. Kısaca kilojul "KJ", megajul ise "MJ" olarak gösterilir. 1000 Jül = 1 kilojul (KJ) 1000 KJ = 1 megajül (MJ) Kalorinin jül'e çevrilmesi şöyledir: 1 kg. kalori = 4184 jül = 4,184 kilojul (KJ) = 0,004184 megajül (MJ). Genellikle kilokaloriyi kilojul'e çevirmek için, kilokalori olarak verilen değer 4,18 ile ya da kısaca 4,2 sayısıyla çarpılır. .. ( devamı )

Besin Enerji Kaynağı

Sun, 22 Feb 2009 16:43:00 +0200

Yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerinden biri vücudun enerji gereksinmesinin karşılanmasıdır. Büyüme, organların çalışması, vücut sıcaklığının korunması ve fiziksel etkinlikler enerji gerektirir. Bunlar için harcanan enerji, besinlerdeki yağ, karbonhidrat ve proteinlerle sağlamr. Besin öğelerinde saklı olan enerjinin kaynağı güneştir. Bilindiği gibi, doğada enerji kaybolmaz, sürekli şekil değiştirir. İnsanlar ve hayvanlar güneş enerjisinden yararlanarak besin yapamazlar; oysa, bitkiler güneş enerjisi kullanarak, karbondioksit, su ve azotlu maddelerden besin öğelerini sentezler. Böylece, gü-aeş enerjisi; karbonhidrat, yağ ve proteinlerde kimyasal enerjiye çevrilerek depolanır. Bu büyük moleküllerin kimyasal bağlarında saklı olan enerji, enzimler aracılığı ile kimyasal bağların koparılması sonucu serbest duruma geçer. Besinlerle vücuda alınan karbonhidrat, yağ ve proteinler sindirildikten sonra emilir. Kan yoluyla hücrelere taşman bu besin öğeleri,' ilgili bölümlerde açıklandığı gibi, tepkimelerle moleküller küçülür ve parçalanır, kimyasal bağlar kopar ve saklı enerji açığa çıkar. Moleküllerin parçalanmasıyla ortaya çıkan hidrojenler, kanla hücrelere taşınmış oksijene iletilerek su; moleküllerin ayrışması sonucu da karbondioksit oluşur. Metabolizma ürünü olarak oluşan su vücut sıvılarına karışır. Karbondioksit kana geçer ve akciğere taşınarak vücuttan atılır. Amino asit ve nükleik asitlerin yıkımı sonucu, su ve karbondioksitten başka üre ve ürik asit gibi azotlu maddeler de oluşur. Bu maddeler de hücreden kana ge-jçer, kan yoluyla böbreklere gelerek süzülür ve idrarla atılır. Moleküllerin parçalanmasıyla serbest duruma geçen enerji yaşamın sürdürülmesi ve fiziksel hareketler için kullanılır... ( devamı )

Sindirim Kanalı Hormonları

Sun, 22 Feb 2009 16:40:00 +0200

Mide, onikiparmakbağırsağı (duodenum) ve incebağırsağın yukarı kısmında özel hücreler tarafından çeşitli hormonlar yapılır. Bunlardan en çok bilinenleri şunlardır: 1. Gasfrin, midenin bağırsağa yakın kısmındaki özel hücrelerde sentezle-aıir. Mideye besin girince, özellikle proteinlerin varlığında, organdaki sinirler uyarılır. Uyarılan sinirler de hücreleri hormon yapılması için uyarır. Yapılan hormon, bir kimyasal haberci gibi kan dolaşımına girer. Midede asit salgılanmasını denetleyen sistem fazla bozulursa, midede besin bulunmadığı zaman da fazla asit salgılanabilir ve asit midede bir bölgeyi aşındırarak yaralara yol açabilir Bu şekilde ülser oluşur. încebağırsağın ilk bölümüne yağ gelişi ise asit salgısını engelleyici etki gösterir. 2. Enterogastron: Bu hormonun, mide salgısı ve hareketlerini azaltıcı etkisi olduğu sanılmaktadır. İncebağırsağa, yağ, şeker ve asit gelişinin bu hormonun salgılanmasını uyardığı ileri sürülmektedir. 3. Sekretin: Onikiparmakbağırsağına ve incebağırsağın yukarı bölümüne asit ve' polipeptitlerin gelmesi, buradaki hücreleri sekretin salgılanması için uyarır. Bu hormon kan dolaşımına katılır ve pankreasa gelir; panreasm sulu ve enzimi az salgı yapmasını ve bağırsağa akmasını uyarıcı etkide bulunur. 4. Kolesistokinin - pankreozimin: Onikiparmakbağırsağmda yağ bulunması ile uyarılarak salgılanır. Bu hormon safrakesesinin kasılmasını ve safranın keseden boşalmasını uyarıcı etki gösterir. Bazı yazarlara göre, pankreozimin ayrı bir hormondur. Bu hormonun, pankreasın salgı ve enzim yapmasını uyarıcı etki gösterdiği sanılmaktadır, tncebağırsakta protein sindirim ürünlerinin bulunmasının pankreozimin salgısını uyarıcı etkide bulunduğu bildirilmektedir. 5. Entcrokrinin: Bu hormon incebağırsak bezlerinin salgısını uyarıcı etki gösterir. Besinlerin mideden incebağırsağa geçmesi hormonun salgılanmasını uyarır... ( devamı )

Cinsel Hormonlar

Sun, 22 Feb 2009 16:36:00 +0200

Cinsel özelliklerin gelişmesi ve cinsel organların çalışmasını düzenleyen hormonların başlıcaları hipofiz bezinde ve böbreküstü bezinde, kadınlarda yumurtalıkta (över), erkeklerde de erbezinde (testis) sentezlenir. Cinsiyete göre ruhsal ve yapısal özelliklerinin gelişmesinde etkinlik gösteren hormonların baş-lıcaları erkeklerde androjenler, kadınlarda östrojenler'dir. Androjenlerin en önemlisi olan testosteron erbezinde (testis) oluşur. Testosteron'un metabolizmadaki en öenmli etkisi; özellikle iskelet kası hücrelerine amino asit taşınmasını hızlandırarak protein sentezini uyarmasıdır. Dişilikle ilgili hormonların bazıları yumurtalıkta; gebelikte dölyatağmda (rahimde) oluşan döleşi (plasenta) bölümünde, böbreküstü bezinde yapılır. Yaşa, gebelik ve aybaşı gibi çeşitli durumlara göre salgılanan hormonların çeşit ve miktarı .dönemsel değişiklik gösterir. < Cinsel hormonlar kolesterole benzer (steroid) yapıdadır. .. ( devamı )

Böbreküstü Bezi ,Adrenal Bezi

Sun, 22 Feb 2009 16:33:00 +0200

Böbreküstü bezi, böbreklerin üst tarafında üçgene benzer yapıdadır. Bezin iç kısmına "medulla" denir. Bu kısımdan adrenalin ve noradrenalin hormonları salgılanır. Bezin dış ya da kabuk kısmına "korteks" denir. Korteks tarafından aldosteron, kortizon ve cinsiyetle ilgili çeşitli hormonlar salgılanır. Bu-hormonlar kolesterole benzer (steroid) yapıdadır. 1. Adrenalin (Epinefrin): Adrenalin yapısında trozin bulunur. Bu hormon, glikojenin glikoza çevrilmesini uyarıcı ve kan glikoz düzeyini yükseltici etki gösterir. Adrenalin; bazal metabolizmayı hızlandırır, dokularda oksidasyo-nu uyarıcı etkisiyle oksijen alınmasını artinr. Ayrıca, yağ dokusundaki yağlanıs yıkımını da uyararak dolaşıma yağ asitleri ve gliserol geçmesinde etkinlik gösterir. Adrenalin salgılanması bireyin durumuna ve sinir uyarılanna göre değişir. Kan kaybı, öfke, korku ve coşku gibi durumlarda adrenalin hormonu fazla salgılanır. Bu hormon kalp kasını uyarıcı, kasılma gücünü artırıcı etki gösterir. Bu yolla kalbin kan atım gücünü artırıcı ve kan basıncım yükseltici etkide bulunur. 2. Noradrenalin (Norepinefrin): Noradrenalin, damar büzülmesini uyararak kan basıncını yükseltici etki gösterir. Bu hormonun, karbonhidrat metabolizması, oksijen harcaması ve bazal metabolizma üzerinde etkisi azdır. 3. Aldosteron: Aldosteron, mineral metabolizmasında önemlidir. Bu hormon, böbrekler yoluyla elektrolit ve su dengesinin korunmasında rol oynar. Yetersizliğinde idrarla sodyum atımı artar, kandaki düzeyi düşer; kan potasyum düzeyi ise yükselir. 4. Kortizon: Bu hormonun protein, karbonhidrat ve yağ metabolizmasında rolü vardır. Proteinlerden glikoz yapımını uyarıcı ve kan glikozunu yükseltici etki gösterir. Elektrolit dengesinde de rol oynar. Korku, yaralanma, soğuk gibi durumlarda kortizon salgısı artar. İltihabı önleyici ve vücudu gerginliklerine karşı koruyucu ve direnci artma etkisi yardır. .. ( devamı )

Pankreas Bezi

Sun, 22 Feb 2009 16:30:00 +0200

Pankreas, insulin ve glikogan hormonları salgılayan bir iç salgıbezidir. Başka salgılan da olduğundan pankreas, aym zamanda dış salgıbezidir. Hormonları, bezdeki Langerhans adacıklarının özel hücreleri tarafından salgılanır. İnsülin ve glikogan protein yapısındadır. 1. İnsülin: İnsülin, kan glikoz düzeyini denetler ve düşürücü etki gösterir. Bunu, kandaki glikozun hücre içine girerek oksitlenmesini ve karaciğerde, glikojene çevrilmesini uyararak yapar. Şeker hastalığında (diyabet) insülin ye-tersiliği olduğundan glikozun kullanılması azalır, o nedenle kanda şeker düzeyi normalden yüksek olur. Bu hormonun, karbonhidrat metabolizmasından başka, yağ asitleri sentezini uyarıcı, amino asitlerin kullanılması ve protein sentezini artırıcı etkisi vardır. Etkisini daha çok karaciğer, yağ ve kas dokusu üzerinde gösterir. 2. Glikogan: Glikogan hormonu, insülinin aksine, karaciğerdeki glikojenin glikoza çevrilmesini uyarır ve kan glikoz düzeyini yükseltici etki gösterir; kaslardaki glikojene ise etkisi yoktur. Bu hormonun yağların ve proteinlerin yıkımın» uyarıcı, uzun zincirli yağ asitlerinin sentezini azaltıcı etkisi de olduğu bildirilmektedir.. ( devamı )

Paratiroit Bezi - Paratiroit Hormonu- parathormon

Sun, 15 Feb 2009 23:01:00 +0200

Paratiroit bezi, tiroit bezinin arka tarafında, bölünmüş bezelyeler büyüklüğünde iki çift halindedir. Hormonları protein yapısındadır. 1. Paratiroit Hormonu (parathormon): Bu hormon kanda kalsiyum düzeyinin normal sınırlar içinde kalmasını denetler. Kanda kalsiyum düzeyi düşünce; paratiroit hormonu kemiklerden kalsiyum çekilmesini uyarır, kalsiyum emilimini artırır, böbreklerden kalsiyum atımım azaltır; böylece kan kalsiyum düzeyinin normale çıkmasını sağlar. Kan kalsiyumu normalden yüksek olunca, iıorman salgısı azalır, yukardakilerin tersi olur ve kan kalsiyumu normale iner. Normalden az ya da çok salgılanması kalsiyum metabolizmasını bozar. Bu da ciddi bozukluklara yol açar. 2. Kalsitonin: Kan kalsiyum düzeyi yükselince normale düşürmede etkili bir hormondur. Bazı yazarlara göre bu hormon tiroit bezinde, bazılarına göre de paratiroit bezinde oluşmaktadır. Başka bir görüşe göre de, iki salgı bezinde de kan kalsiyum düzeyini düşürücü ayrı hormon salgılanmaktadır. Bunlar, tiroit bezinde salgılanan tirokalsitonun ile paratiroit bezinde oluşan kalsitonin hormonudur. .. ( devamı )

Tiroit Bezi

Sun, 15 Feb 2009 22:57:00 +0200

Tiroit bezi boynun ön kısmında 30 gr. kadar ağırlıkta bir bezdir. Bu bezde troksin ve triiyodotronin hormonları salgılamr. Önemli ve etkin olan troksin hormonudur. Bu hormonların yapısında iyot ve trozin denilen amino asit bulunur. İyot yetersizliğinde troit hormonları yeterli yapılamaz ve "basit guatr" denilen hastalık görülür. Troksin hormonu enerji metabolizmasını düzenler. Bunun yetersizliğinde i>azal metabolizma düşer, fazla salgılanmasında ise yükselir. Karbonhidrat, protein ve lipit metabolizmasında, su ve elektrolitlerin dengelenmesinde de tiroit hormonlarının rolü vardır. Bunların büyüme, üreme zihinsel gelişme ,dolaşım -ve sinir sisteminin düzenli çalışması gibi olaylarda da etkisi gösterilmiştir. Tiroit hormonlarının az ya da çok salgılanması, vücut çalışmasında değişik bozukluklara yol açar. Bazı yazarlara göre, tiroit bezinde tirokalsitonin diye adlandırılan bir hormon da sentezlenir. Bu hormon, kanda kalsiyum düzeyi yükselince, normale düşürücü etki gösterir. .. ( devamı )

Başlıca İç Salgıbezleri ve Hormonları - Hipofiz Bezi Hormonları

Sun, 15 Feb 2009 22:41:00 +0200

1. Büyüme Hormonu: Protein yapısında olan ve önlobda oluşan bu hormon, özellikle kemik ve kasların büyümesinde etkilidir. Yetersizliğinde çocuklar normal büyüyemez ve cücelik olur. Fazla salgılanması; çocukların aşırı büyümesine ve iriliğine (devlik); yetişkinlikte de gövdeye göre, kol, bacak, baş veya alt çene gibi kısımların aşırı büyümesine (akromegali) yol açar. Büyüme hormonunun, protein ve nükleik asitlerin sentezinde rolü yardır. Ayrıca; lipit, karbonhidrat ve mineral metabolizmasında da etkisi olduğu sanılmaktadır. 2. Adrenokortikotropik Hormon (ACTH): Protein yapısındaki bu hormon önlob tarafından yapılır. Böbreküstü bezinin kabuk (korteks) kısmının gelişimini ve buradan steroid yapısındaki hormonların salgılanmasını uyarır. 3. Tiroit Uyarıcı Hormon (TSH): Hipofiz bezinin önlobunda yapılan bu ihormon, tiroit bezinde hormon yapımını uyarır. Protein yapısındadır. 4. Gonadotropik Hormonlar: Önlobda oluşan bu hormonlar çok çeşitlidir. Bunlar, üreme organlarının gelişimini uyarır, üreme hücrelerinin oluşumu ve cinsiyet özelliklerinin gelişmesini sağlar. 5. Antidiuretik Hormon (ADH): Hipofizin arkalobu hormonudur. Böbrekler yoluyla su ve elektrolit dengesinin korunmasında görev alır. Kan basıncını yükseltici etkisi vardır. Bu hormon, vasopressin diye de adlandırılır. .. ( devamı )

Hormonların Tanımı ve Vücut Çalışmasındaki Önemi

Sun, 15 Feb 2009 22:35:00 +0200

Hormonlar, kanalsız bez adı verilen özelleşmiş dokular tarafından yapılan ve doğrudan kan dolaşımına katılan kimyasal maddelerdir. Hormon salgılanan bezlere "endokrin bez", "kapalı bez" ve "iç salgıbezi" de denir. Hormon yapan bezlerin kanalları olmadığından hormonlar önce kana geçer ve bütün vücuda ya da etkili olduğu organa taşınırlar. Az sayıda hormon ise endokrin bez olmayan özel hücreler tarafından salgılanır. Sindirim kanalı hormonları özel hücreler tarafından yapılır. Hormonların bazıları yapılır yapılmaz kana verilir, bazıları ise bezde depolanıp gerektiğinde kana geçer. Belirli yaş ve dönemlerde salgılanması artan ya da azalan hormonlar da vardır. Hormonlar, çok az miktarı vücutta büyük etki göstererek vücuttaki olayları denetler ve düzenler. Hormonların bazıları protein ve polipeptit yapısındadır, bazıları ise kolesterole benzer yapıda, bir kısmı ise başka kimyasal bileşimdedir. Hormonun türüne göre görevleri de değişir. Hormonlar enerji metabolizmasının düzenlenmesi; büyüme; cinsiyet özelliklerinin ve organlarının gelişmesi ve çalışması; su ve elektrolit dengesi; hücre zarının geçirgenliği; enzimlerin salgılanması ve etkinliği gibi olaylarda rol oynar. Sinir, sindirim, boşaltım, solunum gibi tüm sistemlerin düzenli ve dengeli çalışması da hormonlarca denetlenir. Hormonlar ve sinirler, bazen organların çalışmasını düzenlemede birlikte rol oynar. Hormonlar sinir sistemi tarafından denetlenmekte ise de, sinir sistemini de etkileyen hormonlar vardır. Hormonlann bir ya da birkaçının az ya da çok salgılanması, hormon türüne göre çok ciddi bozukluklara yol açar. Örneğin, insulin hormonu yapılmazsa şeker hastalığı; büyüme hormonu yetersizliği büyüme geriliği, fazlalığı da aşırı büyüme (devlik) yapar. .. ( devamı )

Başlıca Enzim Çeşitleri

Thu, 15 Jan 2009 22:56:00 +0200

Başlıca Enzim Çeşitleri Enzimlerin çoğu hücre içinde oluşarak orada etkinlik gösterir (intraselluler enzim). Bazı enzimler ise oluştuğu yerden başka yerde görev yapar (ekstraselluler enzim). Enzimler, genellikle tepkimeye giren maddenin ya da tepkime çeşidinin adının sonuna veya bunların karışımı olan bir sözcüğün sonuna "az" eki getirilerek isimlendirilir. Örneğin, laktozun sindirimine aracılık eden enzime "laktaz", transaminasyon olayına aracılık eden enzimlere "transaminazlar" denir. Bu kurala uymayan isimlendirmeler de vardır. Örneğin, pepsin, tripsin gibi enzimler, ilk bulundukları zaman verildikleri isimlerle anılırlar. Aracılık yaptıkları tepkimelere göre başlıca enzim çeşitleri şunlardır: A. Osidasyon - Redüksiyon Tepkimelerini Düzenleyen Enzimler Bu gruptaki enzimler, tepkimeye giren maddeden elektron ve hidrojen atomlarım alarak başka maddelere taşırlar. Tepkimedeki maddeden biri oksitlenirken öteki madde redüklenir (indirgenir). Oksitlenme, moleküle oksijen eklenmekle, molekülden hidrojen ayrılmakla ve artı değerin artmasıyla olur. Redük-lenme ise bunların aksidir. Hidrojen aktaran ve taşıyan enzimlere "dehidrogenaz" denir. Bunların ba-bazılan hidrojeni oksijene aktarırlar. Dehidrogenaz enzimlerinin yardımcı enzimlerini riboflavin ve niasin gibi vitaminler oluşturur. Oksidazlar, peroksidazlar gibi çeşitli enzimler de bu grupta yer alır. B. Kimyasal Grubu Aktaranlar (Transferazlar) Transferazlar, bir moleküldeki bir grubun (hidrojen ve elektron dışında) başka bir maddeye geçmesine aracılık yapan enzimlerdir. Çeşitli kimyasal grupların aktarılmasında görev alan bu enzimlere B grubu vitaminlerinin koenzim-leri yardımcıdır. Bu sınıfta yer alan enzim gruplarının başlıcalan şunlardır: 1. Transaminazlar: Bu enzimler, amino asitlerden amino grubunu alarak keto aside aktarılmasına aracılık ederler. Elzem olmayan amino asitlerin yapımı, genellikle transaminasyon olayıyla olur. Transaminaz enzimlerinin yardımcı enzimini Be vitamini oluşturur. .. ( devamı )