Hormonların Tanımı ve Vücut Çalışmasındaki Önemi
15/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Hormonlar, kanalsız bez adı verilen özelleşmiş dokular tarafından yapılan ve doğrudan kan dolaşımına katılan kimyasal maddelerdir. Hormon salgılanan bezlere "endokrin bez", "kapalı bez" ve "iç salgıbezi" de denir. Hormon yapan bezlerin kanalları olmadığından hormonlar önce kana geçer ve bütün vücuda ya da etkili olduğu organa taşınırlar. Az sayıda hormon ise endokrin bez olmayan özel hücreler tarafından salgılanır. Sindirim kanalı hormonları özel hücreler tarafından yapılır. Hormonların bazıları yapılır yapılmaz kana verilir, bazıları ise bezde depolanıp gerektiğinde kana geçer. Belirli yaş ve dönemlerde salgılanması artan ya da azalan hormonlar da vardır. Hormonlar, çok az miktarı vücutta büyük etki göstererek vücuttaki olayları denetler ve düzenler. Hormonların bazıları protein ve polipeptit yapısındadır, bazıları ise kolesterole benzer yapıda, bir kısmı ise başka kimyasal bileşimdedir. Hormonun türüne göre görevleri de değişir. Hormonlar enerji metabolizmasının düzenlenmesi; büyüme; cinsiyet özelliklerinin ve organlarının gelişmesi ve çalışması; su ve elektrolit dengesi; hücre zarının geçirgenliği; enzimlerin salgılanması ve etkinliği gibi olaylarda rol oynar. Sinir, sindirim, boşaltım, solunum gibi tüm sistemlerin düzenli ve dengeli çalışması da hormonlarca denetlenir. Hormonlar ve sinirler, bazen organların çalışmasını düzenlemede birlikte rol oynar. Hormonlar sinir sistemi tarafından denetlenmekte ise de, sinir sistemini de etkileyen hormonlar vardır. Hormonlann bir ya da birkaçının az ya da çok salgılanması, hormon türüne göre çok ciddi bozukluklara yol açar. Örneğin, insulin hormonu yapılmazsa şeker hastalığı; büyüme hormonu yetersizliği büyüme geriliği, fazlalığı da aşırı büyüme (devlik) yapar.
