22/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Mide, onikiparmakbağırsağı (duodenum) ve incebağırsağın yukarı kısmında özel hücreler tarafından çeşitli hormonlar yapılır. Bunlardan en çok bilinenleri şunlardır:
1. Gasfrin, midenin bağırsağa yakın kısmındaki özel hücrelerde sentezle-aıir. Mideye besin girince, özellikle proteinlerin varlığında, organdaki sinirler uyarılır. Uyarılan sinirler de hücreleri hormon yapılması için uyarır. Yapılan hormon, bir kimyasal haberci gibi kan dolaşımına girer. Midede asit salgılanmasını denetleyen sistem fazla bozulursa, midede besin bulunmadığı zaman da fazla asit salgılanabilir ve asit midede bir bölgeyi aşındırarak yaralara yol açabilir Bu şekilde ülser oluşur. încebağırsağın ilk bölümüne yağ gelişi ise asit salgısını engelleyici etki gösterir.
2. Enterogastron: Bu hormonun, mide salgısı ve hareketlerini azaltıcı etkisi olduğu sanılmaktadır. İncebağırsağa, yağ, şeker ve asit gelişinin bu hormonun salgılanmasını uyardığı ileri sürülmektedir.
3. Sekretin: Onikiparmakbağırsağına ve incebağırsağın yukarı bölümüne asit ve' polipeptitlerin gelmesi, buradaki hücreleri sekretin salgılanması için uyarır. Bu hormon kan dolaşımına katılır ve pankreasa gelir; panreasm sulu ve enzimi az salgı yapmasını ve bağırsağa akmasını uyarıcı etkide bulunur.
4. Kolesistokinin - pankreozimin: Onikiparmakbağırsağmda yağ bulunması ile uyarılarak salgılanır. Bu hormon safrakesesinin kasılmasını ve safranın keseden boşalmasını uyarıcı etki gösterir. Bazı yazarlara göre, pankreozimin ayrı bir hormondur. Bu hormonun, pankreasın salgı ve enzim yapmasını uyarıcı etki gösterdiği sanılmaktadır, tncebağırsakta protein sindirim ürünlerinin bulunmasının pankreozimin salgısını uyarıcı etkide bulunduğu bildirilmektedir.
5. Entcrokrinin: Bu hormon incebağırsak bezlerinin salgısını uyarıcı etki gösterir. Besinlerin mideden incebağırsağa geçmesi hormonun salgılanmasını uyarır.
22/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Cinsel özelliklerin gelişmesi ve cinsel organların çalışmasını düzenleyen hormonların başlıcaları hipofiz bezinde ve böbreküstü bezinde, kadınlarda yumurtalıkta (över), erkeklerde de erbezinde (testis) sentezlenir. Cinsiyete göre ruhsal ve yapısal özelliklerinin gelişmesinde etkinlik gösteren hormonların baş-lıcaları erkeklerde androjenler, kadınlarda östrojenler'dir. Androjenlerin en önemlisi olan testosteron erbezinde (testis) oluşur. Testosteron'un metabolizmadaki en öenmli etkisi; özellikle iskelet kası hücrelerine amino asit taşınmasını hızlandırarak protein sentezini uyarmasıdır. Dişilikle ilgili hormonların bazıları yumurtalıkta; gebelikte dölyatağmda (rahimde) oluşan döleşi (plasenta) bölümünde, böbreküstü bezinde yapılır. Yaşa, gebelik ve aybaşı gibi çeşitli durumlara göre salgılanan hormonların çeşit ve miktarı .dönemsel değişiklik gösterir. <
Cinsel hormonlar kolesterole benzer (steroid) yapıdadır.
15/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Paratiroit bezi, tiroit bezinin arka tarafında, bölünmüş bezelyeler büyüklüğünde iki çift halindedir. Hormonları protein yapısındadır.
1. Paratiroit Hormonu (parathormon): Bu hormon kanda kalsiyum düzeyinin normal sınırlar içinde kalmasını denetler. Kanda kalsiyum düzeyi düşünce; paratiroit hormonu kemiklerden kalsiyum çekilmesini uyarır, kalsiyum emilimini artırır, böbreklerden kalsiyum atımım azaltır; böylece kan kalsiyum düzeyinin normale çıkmasını sağlar. Kan kalsiyumu normalden yüksek olunca, iıorman salgısı azalır, yukardakilerin tersi olur ve kan kalsiyumu normale iner. Normalden az ya da çok salgılanması kalsiyum metabolizmasını bozar. Bu da ciddi bozukluklara yol açar.
2. Kalsitonin: Kan kalsiyum düzeyi yükselince normale düşürmede etkili bir hormondur.
Bazı yazarlara göre bu hormon tiroit bezinde, bazılarına göre de paratiroit bezinde oluşmaktadır. Başka bir görüşe göre de, iki salgı bezinde de kan kalsiyum düzeyini düşürücü ayrı hormon salgılanmaktadır. Bunlar, tiroit bezinde salgılanan tirokalsitonun ile paratiroit bezinde oluşan kalsitonin hormonudur.
15/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Tiroit bezi boynun ön kısmında 30 gr. kadar ağırlıkta bir bezdir. Bu bezde troksin ve triiyodotronin hormonları salgılamr. Önemli ve etkin olan troksin hormonudur. Bu hormonların yapısında iyot ve trozin denilen amino asit bulunur. İyot yetersizliğinde troit hormonları yeterli yapılamaz ve "basit guatr" denilen hastalık görülür.
Troksin hormonu enerji metabolizmasını düzenler. Bunun yetersizliğinde i>azal metabolizma düşer, fazla salgılanmasında ise yükselir. Karbonhidrat, protein ve lipit metabolizmasında, su ve elektrolitlerin dengelenmesinde de tiroit hormonlarının rolü vardır. Bunların büyüme, üreme zihinsel gelişme ,dolaşım -ve sinir sisteminin düzenli çalışması gibi olaylarda da etkisi gösterilmiştir. Tiroit hormonlarının az ya da çok salgılanması, vücut çalışmasında değişik bozukluklara yol açar.
Bazı yazarlara göre, tiroit bezinde tirokalsitonin diye adlandırılan bir hormon da sentezlenir. Bu hormon, kanda kalsiyum düzeyi yükselince, normale düşürücü etki gösterir.
15/2/2009 · Kategori: Hormonlar
1. Büyüme Hormonu: Protein yapısında olan ve önlobda oluşan bu hormon, özellikle kemik ve kasların büyümesinde etkilidir. Yetersizliğinde çocuklar normal büyüyemez ve cücelik olur. Fazla salgılanması; çocukların aşırı büyümesine ve iriliğine (devlik); yetişkinlikte de gövdeye göre, kol, bacak, baş veya alt çene gibi kısımların aşırı büyümesine (akromegali) yol açar. Büyüme hormonunun, protein ve nükleik asitlerin sentezinde rolü yardır. Ayrıca; lipit, karbonhidrat ve mineral metabolizmasında da etkisi olduğu sanılmaktadır.
2. Adrenokortikotropik Hormon (ACTH): Protein yapısındaki bu hormon önlob tarafından yapılır. Böbreküstü bezinin kabuk (korteks) kısmının gelişimini ve buradan steroid yapısındaki hormonların salgılanmasını uyarır.
3. Tiroit Uyarıcı Hormon (TSH): Hipofiz bezinin önlobunda yapılan bu ihormon, tiroit bezinde hormon yapımını uyarır. Protein yapısındadır.
4. Gonadotropik Hormonlar: Önlobda oluşan bu hormonlar çok çeşitlidir. Bunlar, üreme organlarının gelişimini uyarır, üreme hücrelerinin oluşumu ve cinsiyet özelliklerinin gelişmesini sağlar.
5. Antidiuretik Hormon (ADH): Hipofizin arkalobu hormonudur. Böbrekler yoluyla su ve elektrolit dengesinin korunmasında görev alır. Kan basıncını yükseltici etkisi vardır. Bu hormon, vasopressin diye de adlandırılır.
15/2/2009 · Kategori: Hormonlar
Hormonlar, kanalsız bez adı verilen özelleşmiş dokular tarafından yapılan ve doğrudan kan dolaşımına katılan kimyasal maddelerdir. Hormon salgılanan bezlere "endokrin bez", "kapalı bez" ve "iç salgıbezi" de denir. Hormon yapan bezlerin kanalları olmadığından hormonlar önce kana geçer ve bütün vücuda ya da etkili olduğu organa taşınırlar. Az sayıda hormon ise endokrin bez olmayan özel hücreler tarafından salgılanır. Sindirim kanalı hormonları özel hücreler tarafından yapılır.
Hormonların bazıları yapılır yapılmaz kana verilir, bazıları ise bezde depolanıp gerektiğinde kana geçer. Belirli yaş ve dönemlerde salgılanması artan ya da azalan hormonlar da vardır. Hormonlar, çok az miktarı vücutta büyük etki göstererek vücuttaki olayları denetler ve düzenler.
Hormonların bazıları protein ve polipeptit yapısındadır, bazıları ise kolesterole benzer yapıda, bir kısmı ise başka kimyasal bileşimdedir.
Hormonun türüne göre görevleri de değişir. Hormonlar enerji metabolizmasının düzenlenmesi; büyüme; cinsiyet özelliklerinin ve organlarının gelişmesi ve çalışması; su ve elektrolit dengesi; hücre zarının geçirgenliği; enzimlerin salgılanması ve etkinliği gibi olaylarda rol oynar. Sinir, sindirim, boşaltım, solunum gibi tüm sistemlerin düzenli ve dengeli çalışması da hormonlarca denetlenir. Hormonlar ve sinirler, bazen organların çalışmasını düzenlemede birlikte rol oynar. Hormonlar sinir sistemi tarafından denetlenmekte ise de, sinir sistemini de etkileyen hormonlar vardır.
Hormonlann bir ya da birkaçının az ya da çok salgılanması, hormon türüne göre çok ciddi bozukluklara yol açar. Örneğin, insulin hormonu yapılmazsa şeker hastalığı; büyüme hormonu yetersizliği büyüme geriliği, fazlalığı da aşırı büyüme (devlik) yapar.
« Önceki :: Sonraki »
